CỔ PHẦN RUỘNG THẠCH
PHẦN BỐN: SÀN GIAO DỊCH NÔNG SẢN
Chương 82: Sau Lời Từ Chối
Ba tháng trôi qua kể từ ngày Cảnh từ chối lời đề nghị của Hưng Thịnh.
Không có gì xảy ra.
Không có chiến dịch bôi nhọ. Không có tin đồn thất thiệt. Không có đòn đánh nào từ tập đoàn khổng lồ này.
Sự im lặng đó khiến Cảnh lo lắng hơn bất kỳ cuộc tấn công nào.
"Bọn chúng đang chờ đợi điều gì đó." Anh nói với Hà trong một buổi tối muộn ở văn phòng. "Hưng Thịnh không phải loại dễ dàng bỏ cuộc."
"Em cũng thấy lạ." Hà đáp. "Em đã theo dõi mọi kênh thông tin, không thấy động tĩnh gì từ phía họ. Như thể họ chưa từng đưa ra lời đề nghị đó vậy."
"Hoặc họ đang chuẩn bị một thứ gì đó lớn hơn."
Cảnh đứng dậy, bước đến tấm bản đồ Việt Nam treo trên tường. Những đánh dấu đỏ chi chít trên các tỉnh Tây Bắc - nơi TDA đã có mặt. Nhưng phần còn lại của bản đồ vẫn còn trống trơn.
"Chúng ta đã làm tốt ở Tây Bắc. Nhưng để thực sự lớn mạnh, chúng ta phải vươn ra cả nước."
"Ý anh là...?"
"Em có nhớ ý tưởng về sàn giao dịch nông sản không?"
Hà sững người. "Anh vẫn muốn làm điều đó? Sau tất cả những gì đã xảy ra?"
"Chính vì những gì đã xảy ra mà anh càng muốn làm." Cảnh nói, giọng đầy quyết tâm. "Chúng ta đã chứng minh rằng mô hình cổ phần hóa nông dân có thể thành công ở thạch đen, ở dược liệu. Nhưng còn cà phê Tây Nguyên thì sao? Lúa gạo Đồng bằng Sông Cửu Long thì sao? Trái cây Nam Bộ thì sao?"
Anh quay lại nhìn Hà.
"Nông dân cả nước đang bị thương lái và tập đoàn lớn thao túng. Họ cần một nền tảng để bán hàng trực tiếp, không qua trung gian. Họ cần minh bạch về giá cả. Và họ cần quyền sở hữu chuỗi giá trị của chính mình."
"Nhưng xây dựng một sàn giao dịch nông sản quốc gia... đó là điều chưa từng có tiền lệ. Mình sẽ phải đối mặt với tất cả các tập đoàn lớn, tất cả các chợ đầu mối, tất cả các thương lái trên cả nước."
"Anh biết." Cảnh mỉm cười. "Nghe điên rồ phải không?"
Hà thở dài. "Như mọi ý tưởng của anh vậy."
---
Chương 83: Hạt Giống Ý Tưởng
Ý tưởng về một sàn giao dịch nông sản trực tuyến đã nhen nhóm trong đầu Cảnh từ lâu.
Nó bắt đầu từ những ngày anh còn ở Tràng Định, chứng kiến cảnh nông dân phải bán thạch qua Lâm "cò" với giá bèo bọt, trong khi không biết giá thực sự trên thị trường là bao nhiêu.
Rồi khi mở rộng sang dược liệu, anh lại thấy cảnh tương tự ở Mường Nhé, ở Sìn Hồ: nông dân bị cắt cổ bởi thương lái như A Lềnh, bị ép giá bởi các tập đoàn như Đông Dương Pharma.
Thông tin. Đó chính là vũ khí mà nông dân thiếu nhất.
Họ không biết giá thị trường là bao nhiêu. Họ không biết sản phẩm của mình sẽ đi đâu, qua tay bao nhiêu khâu trung gian. Họ chỉ biết cắm cúi trồng trọt, rồi đến mùa thì bán cho người trả giá cao nhất - thường chỉ là cao hơn một chút so với giá thành.
Nếu có một nền tảng mà ở đó, giá cả được công khai minh bạch. Nơi người mua và người bán có thể giao dịch trực tiếp. Nơi chất lượng sản phẩm được kiểm định và đảm bảo. Nơi nông dân có thể thấy được toàn bộ chuỗi giá trị của sản phẩm mình làm ra...
Đó sẽ là một cuộc cách mạng.
Nhưng để làm được điều đó, Cảnh cần nhiều hơn là một ý tưởng. Anh cần công nghệ, cần vốn, cần mạng lưới, và quan trọng nhất - cần lòng tin của nông dân trên khắp cả nước.
---
Chương 84: Chuyến Đi Vào Nam
Một tuần sau, Cảnh lên đường vào Thành phố Hồ Chí Minh.
Đây là lần đầu tiên anh đặt chân vào Nam kể từ những ngày làm công nhân ở Bình Dương. Thành phố đã thay đổi quá nhiều, nhưng cảm giác xa lạ và choáng ngợp thì vẫn như ngày nào.
Anh đến gặp một người bạn cũ - Tuấn "Coder".
Tuấn là bạn cùng phòng trọ thời Cảnh còn làm công nhân. Hồi đó, trong khi Cảnh lao vào lô đề, crypto, forex với hy vọng đổi đời, thì Tuấn âm thầm học lập trình. Giờ đây, Tuấn là CTO của một công ty công nghệ khá thành công ở Sài Gòn.
"Mày điên rồi." Tuấn nói sau khi nghe Cảnh trình bày ý tưởng. "Mày muốn xây dựng một sàn giao dịch nông sản online cho nông dân? Mày có biết bao nhiêu công ty đã thử và thất bại không?"
"Có lẽ vì họ không hiểu nông dân như tao."
Tuấn im lặng nhìn Cảnh. Họ đã không gặp nhau gần mười năm. Người thanh niên từng nợ nần chồng chất, từng suýt tự tử vì thua lỗ forex, giờ đây đã là chủ một đế chế nông sản - dược liệu trị giá hàng nghìn tỷ.
"Mày đúng là khác rồi." Tuấn nói. "Được, tao sẽ giúp mày. Nhưng chỉ phần công nghệ thôi. Phần còn lại mày tự lo."
"Vậy là đủ rồi."
---
Chương 85: Xây Dựng Nền Tảng
Sáu tháng tiếp theo là khoảng thời gian làm việc điên cuồng.
Tuấn tập hợp một đội ngũ kỹ sư trẻ, tài năng, cùng xây dựng nền tảng giao dịch. Cảnh đặt tên cho nó là "Sàn Nông Sản Việt" - một cái tên đơn giản, dễ nhớ, dễ hiểu với nông dân.
Nền tảng được thiết kế với giao diện cực kỳ đơn giản. Chỉ cần một chiếc điện thoại thông minh có kết nối internet, nông dân có thể:
· Đăng bán sản phẩm với giá mong muốn
· Xem giá thị trường của các sản phẩm tương tự
· Tìm người mua trực tiếp, không qua trung gian
· Theo dõi lịch sử giao dịch và uy tín của đối tác
· Nhận thanh toán qua ví điện tử hoặc chuyển khoản ngân hàng
Nhưng điểm đặc biệt nhất của Sàn Nông Sản Việt không nằm ở công nghệ.
Nó nằm ở cơ chế cổ phần hóa người bán.
Mỗi nông dân khi đăng ký tài khoản trên sàn sẽ được cấp một mã số định danh. Khi họ bán hàng qua sàn, một phần phí giao dịch sẽ được tích lũy vào tài khoản cổ phần của họ. Sau một năm, những cổ phần này sẽ được chuyển đổi thành cổ phiếu thực sự của công ty vận hành sàn.
"Nông dân không chỉ là người bán hàng." Cảnh giải thích với đội ngũ. "Họ sẽ là chủ sở hữu của chính cái sàn này. Càng bán nhiều, họ càng sở hữu nhiều."
"Mô hình này chưa từng có." Tuấn nhận xét. "Nhưng tao thích nó."
---
Chương 86: Thử Nghiệm Đầu Tiên
Phiên bản thử nghiệm của Sàn Nông Sản Việt được triển khai tại ba tỉnh: Lạng Sơn (nơi có Tràng Định), Lai Châu (nơi có Mường Nhé), và Lâm Đồng (nơi Tuấn có quan hệ với một số hợp tác xã cà phê).
Những ngày đầu thật khó khăn.
Nông dân vốn quen với cách bán hàng truyền thống: đem ra chợ, bán cho thương lái quen, nhận tiền mặt ngay. Việc phải lên mạng, đăng tin, chờ người mua... là cả một thế giới xa lạ.
"Tao không biết dùng điện thoại thông minh." Một bác nông dân ở Lâm Đồng nói. "Tao chỉ biết trồng cà phê thôi."
Cảnh không nản lòng.
Anh cử các đội hướng dẫn xuống tận các thôn, xã, dạy bà con cách sử dụng ứng dụng. Anh tổ chức các buổi tập huấn miễn phí, thậm chí tặng điện thoại thông minh cho những hộ khó khăn nhất.
Và rồi, giao dịch đầu tiên xuất hiện.
Một nông dân trồng bơ ở Lâm Đồng đăng bán năm trăm ký bơ sáp. Chỉ trong hai giờ, một chuỗi cửa hàng trái cây ở Sài Gòn đã đặt mua toàn bộ với giá cao hơn thương lái địa phương 20%.
Tin tức lan nhanh.
Tuần thứ hai, có mười giao dịch. Tuần thứ ba, năm mươi giao dịch. Sau hai tháng, Sàn Nông Sản Việt có hơn một nghìn nông dân đăng ký và hàng trăm giao dịch mỗi ngày.
---
Chương 87: Sự Chú Ý Của Hưng Thịnh
Sự xuất hiện của Sàn Nông Sản Việt không thoát khỏi tầm mắt của Hưng Thịnh.
Tại trụ sở tập đoàn ở Hà Nội, ông Trần Hưng - Chủ tịch Hưng Thịnh - đang xem xét báo cáo về nền tảng mới này.
"Thằng này không chỉ làm nông nghiệp." Ông Hưng nói với các cộng sự. "Nó đang xây dựng một hệ sinh thái. Từ sản xuất, chế biến, đến phân phối. Nếu thành công, nó sẽ kiểm soát toàn bộ chuỗi giá trị nông sản."
"Chúng ta có nên... ngăn chặn không?" Một trợ lý hỏi.
Ông Hưng lắc đầu.
"Không. Đừng ngăn chặn. Hãy để nó phát triển."
"Nhưng thưa anh..."
"Nếu nó thành công, chúng ta sẽ mua lại cả hệ sinh thái đó. Sẽ dễ dàng và rẻ hơn nhiều so với việc tự xây dựng từ đầu."
Ông Hưng nhìn ra cửa sổ, nơi thành phố Hà Nội đang lên đèn.
"Cứ để con cá béo lên đã. Rồi chúng ta sẽ bắt."
---
Chương 88: Khủng Hoảng Niềm Tin
Nhưng trước khi Hưng Thịnh kịp ra tay, Sàn Nông Sản Việt đã gặp phải thử thách đầu tiên từ bên trong.
Một buổi sáng, hàng loạt tin nhắn phàn nàn xuất hiện trên hệ thống. Nhiều người mua tố cáo rằng họ nhận được hàng kém chất lượng, không đúng như mô tả. Một số thậm chí còn bị lừa - chuyển tiền rồi không nhận được hàng.
Cảnh lập tức cho tạm dừng toàn bộ giao dịch để điều tra.
Kết quả cho thấy có một nhóm đối tượng đã lợi dụng sàn để lừa đảo. Chúng tạo tài khoản ảo, đăng bán sản phẩm với giá rẻ bất thường, nhận tiền cọc rồi biến mất.
"Đây là điều không thể tránh khỏi với bất kỳ sàn giao dịch nào." Tuấn nói. "Nhưng nếu không xử lý tốt, niềm tin sẽ mất."
Cảnh gật đầu. Anh biết, đây là thời khắc quyết định sống còn của Sàn Nông Sản Việt.
---
Chương 89: Xây Dựng Lá Chắn
Trong vòng một tuần, Cảnh và Tuấn làm việc ngày đêm để xây dựng cơ chế bảo vệ người dùng.
Thứ nhất: Xác thực danh tính bắt buộc
Tất cả người bán phải xác thực danh tính qua căn cước công dân và số điện thoại chính chủ. Tài khoản chưa xác thực không thể đăng bán sản phẩm.
Thứ hai: Hệ thống ký quỹ
Người mua thanh toán vào tài khoản ký quỹ của sàn. Tiền chỉ được chuyển cho người bán sau khi người mua xác nhận đã nhận hàng và hài lòng với chất lượng.
Thứ ba: Bảo hiểm giao dịch
Mỗi giao dịch được bảo hiểm bởi một quỹ dự phòng do sàn trích lập. Nếu có tranh chấp, người mua sẽ được hoàn tiền trong vòng 24 giờ trong khi chờ điều tra.
Thứ tư: Đánh giá và xếp hạng
Người mua có thể đánh giá người bán sau mỗi giao dịch. Người bán có điểm đánh giá thấp sẽ bị hạn chế quyền đăng bán hoặc bị khóa tài khoản.
Thứ năm: Đội phản ứng nhanh
Một đội ngũ chuyên trách được thành lập để xử lý tranh chấp và khiếu nại 24/7.
Khi các cơ chế này được công bố, phản ứng của cộng đồng rất tích cực.
"Đây mới là sàn giao dịch đáng tin cậy." Một người dùng bình luận. "Tôi đã bị lừa một lần, nhưng sàn đã hoàn tiền cho tôi ngay lập tức. Tôi sẽ tiếp tục sử dụng."
Niềm tin dần được khôi phục.
---
Chương 90: Mở Rộng
Sau khủng hoảng, Sàn Nông Sản Việt bước vào giai đoạn phát triển mạnh mẽ.
Từ ba tỉnh thử nghiệm ban đầu, sàn mở rộng ra mười lăm tỉnh thành trên cả nước. Hàng chục nghìn nông dân đăng ký mỗi tháng. Hàng trăm nghìn giao dịch được thực hiện.
Các sản phẩm trên sàn cũng đa dạng hơn: từ thạch đen, dược liệu của TDA, đến cà phê Tây Nguyên, lúa gạo Đồng bằng Sông Cửu Long, trái cây Nam Bộ, hải sản miền Trung...
Một hệ sinh thái nông sản trực tuyến đang dần hình thành.
Nhưng điều khiến Cảnh tự hào nhất không phải là những con số tăng trưởng.
Đó là những câu chuyện của nông dân.
Như chị Ba ở Tiền Giang, người trồng xoài cát Hòa Lộc. Trước đây, chị phải bán xoài cho thương lái với giá ba mươi nghìn một ký. Nay qua sàn, chị bán trực tiếp cho người tiêu dùng ở Hà Nội với giá sáu mươi nghìn một ký.
Hay như anh Hùng ở Đắk Lắk, người trồng cà phê. Trước đây, anh phải bán cà phê nhân xô cho đại lý với giá bấp bênh. Nay qua sàn, anh bán cà phê rang xay mang thương hiệu của chính mình, giá cao gấp ba lần.
"Tao chưa bao giờ nghĩ mình có thể bán hàng cho người tận Hà Nội, Sài Gòn." Chị Ba nói. "Cái sàn này như phép màu vậy."
---
Chương 91: Đòn Đánh Từ Hưng Thịnh
Khi Sàn Nông Sản Việt đạt mốc một triệu người dùng, Hưng Thịnh bắt đầu ra tay.
Đòn đánh đầu tiên đến từ lĩnh vực pháp lý.
Một công ty con của Hưng Thịnh đệ đơn kiện Sàn Nông Sản Việt lên Bộ Công Thương, cáo buộc sàn vi phạm các quy định về thương mại điện tử, không có giấy phép sàn giao dịch hàng hóa, và hoạt động như một sàn tài chính trá hình do cơ chế tích lũy cổ phần cho người bán.
Cùng lúc, một loạt bài báo xuất hiện trên các trang tin lớn, đặt câu hỏi về tính hợp pháp của mô hình "cổ phần hóa người bán".
"Sàn Nông Sản Việt - Đa cấp trá hình?" "Cổ phần cho nông dân - Chiêu trò hay lừa đảo?" "Ai đứng sau Sàn Nông Sản Việt?"
Cảnh biết, đây chính là đòn đánh mà anh đã chờ đợi.
"Bọn họ không tấn công sản phẩm của mình nữa." Anh nói với Hà. "Họ tấn công chính mô hình của mình. Vì họ biết, nếu mô hình này bị bóp chết, mọi thứ sẽ sụp đổ."
"Vậy mình phải làm gì?"
"Chứng minh mô hình này hợp pháp. Và quan trọng hơn - chứng minh nó có lợi cho nông dân."
---
Chương 92: Vận Động Hành Lang
Cảnh không đơn độc trong cuộc chiến này.
Những năm qua, anh đã xây dựng được một mạng lưới rộng khắp: từ các hợp tác xã, hiệp hội nông dân, đến các chuyên gia nông nghiệp, luật sư, và cả một số đại biểu Quốc hội có tâm huyết với nông nghiệp.
Anh vận động họ lên tiếng.
Hội Nông dân Việt Nam ra công văn bảo vệ mô hình của Sàn Nông Sản Việt, khẳng định đây là "hướng đi mới, sáng tạo, phù hợp với chủ trương phát triển kinh tế tập thể".
Các chuyên gia kinh tế có bài phân tích trên báo chí, chỉ ra rằng cơ chế cổ phần hóa người bán của Sàn Nông Sản Việt hoàn toàn khác với mô hình đa cấp, và thực chất là một hình thức "hợp tác xã kiểu mới trên nền tảng số".
Thậm chí, một số đại biểu Quốc hội còn gửi chất vấn đến Bộ Công Thương, yêu cầu làm rõ việc "có hay không sự can thiệp của các tập đoàn lớn nhằm triệt hạ mô hình kinh tế chia sẻ trong nông nghiệp".
Sức ép dư luận khiến Bộ Công Thương phải vào cuộc.
---
Chương 93: Phiên Điều Trần
Phiên điều trần tại Bộ Công Thương diễn ra vào một ngày cuối năm.
Cảnh đại diện cho Sàn Nông Sản Việt. Đối diện anh là đại diện của Hưng Thịnh, cùng các chuyên gia pháp lý do tập đoàn này thuê.
"Thưa quý vị." Đại diện Hưng Thịnh mở đầu. "Sàn Nông Sản Việt đang hoạt động như một sàn giao dịch hàng hóa, nhưng không có giấy phép. Họ huy động tiền từ người dân thông qua cơ chế ký quỹ và tích lũy cổ phần. Đây là hành vi vi phạm pháp luật nghiêm trọng."
Đến lượt Cảnh.
"Thưa quý vị." Anh nói, giọng bình tĩnh. "Sàn Nông Sản Việt không phải sàn giao dịch hàng hóa. Chúng tôi là một nền tảng thương mại điện tử kết nối người bán và người mua. Cơ chế ký quỹ là để bảo vệ người tiêu dùng - điều mà mọi sàn thương mại điện tử lớn trên thế giới đều làm."
"Vậy còn cơ chế tích lũy cổ phần?"
"Đó là chương trình tri ân khách hàng. Nông dân bán hàng qua sàn sẽ được tích điểm. Khi đủ điểm, họ có cơ hội trở thành cổ đông của công ty. Điều này không khác gì các chương trình khách hàng thân thiết của các hãng hàng không hay chuỗi siêu thị lớn."
Cảnh dừng lại một lát, rồi nói tiếp:
"Nhưng có một sự khác biệt. Những người nông dân đó không chỉ là khách hàng. Họ là những người đã tạo ra giá trị cho đất nước này. Họ xứng đáng được hưởng nhiều hơn là chỉ một mức giá bèo bọt từ thương lái. Và Sàn Nông Sản Việt ra đời để làm điều đó - trao cho họ quyền sở hữu chuỗi giá trị của chính mình."
Căn phòng im lặng.
Vị chủ tọa phiên điều trần - một Thứ trưởng Bộ Công Thương - gỡ kính ra, lau chậm rãi.
"Anh nói hay lắm. Nhưng chúng tôi cần thời gian để xem xét."
---
Chương 94: Kết Luận
Hai tháng sau phiên điều trần, Bộ Công Thương ra kết luận chính thức.
"Sàn Nông Sản Việt hoạt động đúng quy định của pháp luật về thương mại điện tử. Cơ chế tích lũy cổ phần cho người bán là chương trình khách hàng thân thiết, không vi phạm quy định về huy động vốn. Đề nghị các cơ quan chức năng tạo điều kiện cho mô hình này phát triển."
Đó là một chiến thắng vang dội.
Không chỉ cho Cảnh và Sàn Nông Sản Việt, mà cho tất cả nông dân đã đặt niềm tin vào nền tảng này.
Tin tức lan truyền nhanh chóng. Trong vòng một tháng sau kết luận, số người dùng Sàn Nông Sản Việt tăng gấp đôi, đạt hai triệu người.
Hưng Thịnh im lặng.
Nhưng Cảnh biết, họ sẽ không bỏ cuộc dễ dàng như vậy.
---
Chương 95: Liên Minh Chiến Lược
Sau trận thắng pháp lý, Cảnh nhận ra một điều: để chống lại những tập đoàn khổng lồ như Hưng Thịnh, Sàn Nông Sản Việt không thể đứng một mình.
Anh bắt đầu tìm kiếm đồng minh.
Đầu tiên là các hợp tác xã nông nghiệp trên cả nước. Cảnh đề xuất một liên minh: Sàn Nông Sản Việt sẽ là kênh phân phối chính thức cho sản phẩm của các hợp tác xã. Đổi lại, các hợp tác xã sẽ quảng bá sàn đến xã viên của mình.
"Liên minh Hợp tác xã Nông nghiệp Việt Nam" ra đời, với hơn năm trăm hợp tác xã thành viên trên khắp cả nước.
Tiếp theo là các công ty logistics. Cảnh ký thỏa thuận hợp tác với ba công ty vận chuyển lớn, đảm bảo hàng hóa được giao nhanh chóng và an toàn đến tay người tiêu dùng trên toàn quốc.
Và cuối cùng, một bất ngờ lớn.
Bà Hoàng Lệ Quyên - Tổng Giám đốc Bắc Hà Capital - bất ngờ liên hệ với Cảnh.
"Chúc mừng anh." Bà nói. "Anh đã sống sót qua trận đầu với Hưng Thịnh."
"Cảm ơn bà. Nhưng tôi đoán bà không gọi chỉ để chúc mừng."
"Đúng vậy. Tôi có một đề nghị."
"Lại đề nghị thâu tóm?"
Bà Quyên cười. "Không. Lần này là đề nghị hợp tác thực sự. Bắc Hà Capital muốn đầu tư vào Sàn Nông Sản Việt - không phải để thâu tóm, mà để trở thành đối tác chiến lược. Chúng tôi có mạng lưới quan hệ rộng trong giới tài chính và chính quyền. Điều đó sẽ giúp ích cho anh."
Cảnh im lặng suy nghĩ.
"Tỷ lệ?"
"15%. Không hơn. Và chúng tôi sẽ không can thiệp vào điều hành."
"Tại sao bà lại làm vậy? Lần này thật lòng à?"
Bà Quyên im lặng một lát.
"Vì tôi đã theo dõi anh suốt mấy năm qua. Anh không chỉ là một doanh nhân giỏi. Anh đang thay đổi cả một ngành. Và tôi muốn là một phần của sự thay đổi đó."
Cảnh không đáp ngay.
"Để tôi suy nghĩ."
---
Chương 96: Quyết Định Lịch Sử
Một tuần sau, Cảnh gọi lại cho bà Quyên.
"Tôi đồng ý. Nhưng có điều kiện."
"Điều kiện gì?"
"15% cổ phần bà nhận được sẽ bị hạn chế quyền biểu quyết trong mười năm. Và bà phải cam kết không bán cổ phần cho bên thứ ba trong thời gian đó."
Bà Quyên bật cười. "Anh vẫn không tin tôi."
"Tôi không tin bất kỳ ai từng là kẻ thù."
"Được. Tôi đồng ý."
Thương vụ đầu tư của Bắc Hà Capital vào Sàn Nông Sản Việt được công bố, gây chấn động giới tài chính.
Nhiều người không hiểu tại sao Cảnh lại chấp nhận hợp tác với kẻ từng muốn thâu tóm TDA.
Nhưng Cảnh hiểu. Trong thế giới kinh doanh, kẻ thù hôm qua có thể là đồng minh hôm nay. Và để chống lại một kẻ khổng lồ như Hưng Thịnh, anh cần tất cả sự hỗ trợ có thể.
---
Chương 97: Bước Ngoặt Công Nghệ
Có vốn từ Bắc Hà Capital, Cảnh đẩy mạnh phát triển công nghệ cho Sàn Nông Sản Việt.
Anh mời Tuấn trở thành Giám đốc Công nghệ chính thức, với nhiệm vụ biến Sàn Nông Sản Việt thành nền tảng giao dịch nông sản hiện đại nhất Đông Nam Á.
Ba tính năng đột phá được phát triển:
1. Truy xuất nguồn gốc bằng blockchain
Mỗi sản phẩm trên sàn được gắn một mã QR duy nhất. Người mua chỉ cần quét mã là có thể xem toàn bộ hành trình của sản phẩm: từ hạt giống, ngày trồng, quá trình chăm sóc, ngày thu hoạch, đến các khâu vận chuyển.
2. Đấu giá trực tuyến
Nông dân có thể tổ chức các phiên đấu giá cho những lô hàng chất lượng cao. Người mua từ khắp nơi có thể tham gia đấu giá trực tuyến, đảm bảo giá cả cạnh tranh và minh bạch nhất.
3. Hợp đồng thông minh
Các hợp đồng mua bán được tự động hóa bằng smart contract. Khi điều kiện giao hàng được xác nhận, tiền sẽ tự động chuyển từ tài khoản ký quỹ sang người bán, không cần can thiệp của con người.
"Đây chính là tương lai của thương mại nông sản." Tuấn nói khi trình diễn các tính năng mới. "Minh bạch, tự động, và không thể gian lận."
---
Chương 98: Đối Mặt Với Hưng Thịnh
Sự phát triển vượt bậc của Sàn Nông Sản Việt khiến ông Trần Hưng không thể ngồi yên.
Ông triệu tập cuộc họp khẩn với các cộng sự thân tín.
"Chúng ta đã đánh giá thấp thằng Cảnh." Ông nói, giọng đầy tức giận. "Nó không chỉ sống sót, nó còn phát triển mạnh hơn trước. Bây giờ lại còn liên minh với Bắc Hà Capital."
"Vậy giờ chúng ta phải làm gì?" Một trợ lý hỏi.
Ông Hưng im lặng một lúc.
"Chúng ta sẽ xây dựng một sàn giao dịch của riêng mình. Với tiềm lực tài chính và mạng lưới của Hưng Thịnh, chúng ta sẽ đè bẹp Sàn Nông Sản Việt trong vòng một năm."
Ba tháng sau, "Sàn Nông Sản Hưng Thịnh" ra mắt.
Với ngân sách marketing khổng lồ, sàn của Hưng Thịnh nhanh chóng thu hút sự chú ý. Họ đưa ra những ưu đãi hấp dẫn: miễn phí giao dịch trong sáu tháng đầu, hỗ trợ vận chuyển miễn phí, thậm chí còn tặng tiền cho người dùng mới.
Nhiều người lo ngại Sàn Nông Sản Việt sẽ không thể cạnh tranh.
Nhưng Cảnh bình thản.
"Họ có thể đốt tiền để thu hút người dùng. Nhưng họ không có thứ quan trọng nhất."
"Thứ gì?" Hà hỏi.
"Lòng tin của nông dân."
---
Chương 99: Cuộc Chiến Không Cân Sức
Cuộc chiến giữa hai sàn giao dịch nông sản bắt đầu.
Hưng Thịnh dùng tiền để lôi kéo người dùng. Họ chi hàng chục tỷ đồng cho quảng cáo, khuyến mãi, và thậm chí mua lại một số hợp tác xã lớn để độc quyền nguồn hàng.
Sàn Nông Sản Việt dùng lòng tin để giữ chân người dùng.
Họ không có tiền để đốt như Hưng Thịnh. Nhưng họ có một cộng đồng nông dân trung thành - những người đã gắn bó với sàn từ những ngày đầu, đã trải qua khủng hoảng niềm tin cùng sàn, và giờ đây đang được hưởng lợi từ cơ chế cổ phần hóa.
"Tao không quan tâm Hưng Thịnh có khuyến mãi gì." Ông Páo nói trong một cuộc họp của Liên minh Hợp tác xã. "Tao chỉ biết cái sàn này là của tao. Tao có cổ phần trong đó. Sao tao lại đi bán hàng cho chỗ khác được?"
Đó chính là sức mạnh của mô hình cổ phần hóa.
Khi nông dân là chủ sở hữu, họ sẽ bảo vệ tài sản của mình.
Sáu tháng sau khi ra mắt, Sàn Nông Sản Hưng Thịnh bắt đầu lộ rõ vấn đề. Chi phí vận hành quá lớn, trong khi doanh thu không đủ bù đắp. Những ưu đãi khủng thu hút được người dùng, nhưng không giữ được họ. Khi hết khuyến mãi, người dùng lại quay về với Sàn Nông Sản Việt.
Một năm sau, Hưng Thịnh buộc phải tuyên bố "tái cơ cấu" sàn giao dịch của mình - một cách nói giảm nói tránh của việc thu hẹp quy mô.
Cảnh đã thắng. Một lần nữa.
---
Chương 100: Đế Chế Không Ngai
Năm năm sau khi ra mắt, Sàn Nông Sản Việt trở thành nền tảng giao dịch nông sản trực tuyến lớn nhất Việt Nam.
· Hơn mười triệu người dùng, trong đó ba triệu nông dân đã trở thành cổ đông.
· Hàng trăm triệu giao dịch mỗi năm, tổng giá trị giao dịch đạt hơn mười tỷ USD.
· Có mặt tại tất cả sáu mươi ba tỉnh thành và đang mở rộng sang Lào, Campuchia.
Liên hiệp Hợp tác xã Cổ phần TDA - công ty mẹ của Cảnh - nắm giữ 51% cổ phần Sàn Nông Sản Việt. 34% thuộc về nông dân thông qua cơ chế tích lũy cổ phần. 15% còn lại của Bắc Hà Capital và các nhà đầu tư khác.
Đó là một cấu trúc sở hữu độc đáo, chưa từng có tiền lệ: nông dân là cổ đông lớn thứ hai của chính nền tảng mà họ sử dụng.
Vào một buổi chiều mùa thu, Cảnh đứng trên sân thượng trụ sở mới của TDA ở Hà Nội, nhìn xuống dòng người tấp nập bên dưới.
Hà bước đến bên cạnh.
"Anh đang nghĩ gì vậy?"
"Anh đang nhớ lại ngày đầu tiên về Tràng Định. Khi đó anh nợ bốn trăm triệu, không một xu dính túi. Và anh đã nghĩ ra một ý tưởng điên rồ: biến nông dân thành cổ đông."
"Mười mấy năm rồi nhỉ."
"Ừ. Mười mấy năm. Và ý tưởng đó vẫn còn điên rồ như ngày đầu."
Cả hai cùng cười.
"Vậy bây giờ anh định làm gì?" Hà hỏi.
Cảnh nhìn về phía chân trời, nơi những tòa nhà cao tầng đang mọc lên san sát.
"Anh muốn đưa mô hình này ra thế giới. Không chỉ Việt Nam. Nông dân ở các nước đang phát triển đều gặp vấn đề giống nhau: bị thương lái và tập đoàn lớn thao túng. Họ cũng cần một nền tảng như Sàn Nông Sản Việt."
"Nghe điên rồ đấy."
"Ừ. Nhưng đó là cách duy nhất để thay đổi thế giới."
---
Chương 101: Hạt Giống Mới
Một buổi sáng mùa xuân, Cảnh trở về Tràng Định.
Không phải để họp hành, không phải để kiểm tra sản xuất. Anh về chỉ để... về.
Xe dừng ở đầu dốc Bản Piên. Cảnh xuống xe, đi bộ trên con đường đất đỏ ngày nào giờ đã được trải nhựa phẳng lì.
Những ruộng thạch vẫn xanh ngát như mười mấy năm trước. Nhưng những ngôi nhà sàn cũ kỹ đã biến mất, thay vào đó là những căn nhà xây kiên cố, có cả ô tô đỗ trước cửa.
Ông Páo giờ đã tám mươi tuổi, không còn trực tiếp trồng thạch nữa. Nhưng ông vẫn là Chủ tịch Hội đồng Liên hiệp Hợp tác xã, vẫn tham dự đầy đủ các cuộc họp quan trọng.
Cảnh tìm thấy ông đang ngồi trước hiên nhà, tay run run vê điếu thuốc lào.
"Cháu về rồi đây."
Ông Páo ngước lên, đôi mắt già nua ánh lên niềm vui.
"Về đúng lúc lắm. Tao có chuyện muốn nói với mày."
"Chuyện gì ạ?"
Ông Páo chậm rãi đứng dậy, vào nhà lấy ra một cuốn sổ cũ kỹ.
"Đây là sổ ghi chép của dòng họ tao. Trong đó có tên tất cả những người đã sống và chết trên mảnh đất Bản Piên này suốt hai trăm năm qua. Có cả tên tao, tên thằng con trai đã mất của tao..."
Ông ngừng lại, giọng nghẹn ngào.
"Tao muốn nhờ mày một việc."
"Bác cứ nói."
"Khi tao chết, tao muốn mày đốt cuốn sổ này, rải tro lên ruộng thạch. Để tao và tổ tiên mãi mãi ở lại với đất này."
Cảnh lặng người.
"Bác đừng nói vậy. Bác còn sống lâu mà."
Ông Páo lắc đầu.
"Tao biết mình sắp đi rồi. Nhưng tao không sợ. Vì tao biết đất này, cây này sẽ còn ở lại. Và có mày, có con cháu trong bản, sẽ tiếp tục chăm sóc nó."
Ông nắm lấy tay Cảnh.
"Mày đã làm được điều mà tổ tiên tao mơ ước cả trăm năm: cho cây thạch một chỗ đứng trên thị trường, cho người trồng thạch một cuộc sống tử tế. Tao cảm ơn mày."
Cảnh không nói được gì. Anh chỉ cúi đầu, nước mắt lặng lẽ rơi.
---
Chương 102: Lời Hứa
Ba tháng sau, ông Páo qua đời.
Tang lễ của ông là tang lễ lớn nhất mà Bản Piên từng có. Hàng nghìn người từ khắp nơi đổ về - không chỉ nông dân Tràng Định, mà còn từ Mường Nhé, Sìn Hồ, và nhiều tỉnh thành khác, những nơi đã được hưởng lợi từ mô hình mà Cảnh và ông Páo cùng xây dựng.
Cảnh đứng bên quan tài ông, tay ôm cuốn sổ cũ kỹ của dòng họ.
Đúng như di nguyện, anh đốt cuốn sổ, thả tro bay theo gió xuống những ruộng thạch bên dưới.
"Cháu hứa với bác." Anh nói, giọng run run. "Cháu sẽ tiếp tục. Sẽ đưa mô hình này đi xa hơn nữa. Sẽ để cả thế giới biết đến cây thạch Tràng Định, biết đến những người nông dân Việt Nam."
Gió núi thổi qua, mang theo tro bụi bay xa.
Ở một góc sân, bà Mẩy - giờ cũng đã già yếu - đứng lặng nhìn. Bà không khóc. Nhưng trong mắt bà, có một nỗi buồn sâu thẳm.
"Ông ấy là một người tốt." Bà nói với Cảnh sau tang lễ. "Là một trong số ít người hiểu được giá trị của đất đai và cây trồng."
"Cháu sẽ nhớ ông ấy mãi."
"Đừng chỉ nhớ. Hãy tiếp tục làm những gì ông ấy muốn."
---
Chương 103: Hành Trình Mới
Một năm sau ngày ông Páo mất.
Cảnh đứng trên sân bay Nội Bài, chuẩn bị cho chuyến công tác nước ngoài đầu tiên. Điểm đến: Campuchia, Lào, Myanmar - những quốc gia có nền nông nghiệp tương đồng với Việt Nam.
Hà, Tuấn, và một số cộng sự thân cận đi cùng.
"Anh có lo không?" Hà hỏi.
"Có chứ. Mỗi nước một khác biệt về văn hóa, luật pháp, thói quen tiêu dùng. Nhưng vấn đề của nông dân thì giống nhau. Họ đều bị thương lái và tập đoàn lớn thao túng. Họ đều cần một nền tảng minh bạch và công bằng."
"Và anh tin mô hình của mình sẽ thành công ở đó?"
"Không có gì đảm bảo. Nhưng nếu không thử, sẽ không bao giờ biết."
Loa phóng thanh thông báo chuyến bay sắp cất cánh.
Cảnh đứng dậy, khoác ba lô lên vai. Trong ba lô, ngoài giấy tờ và máy tính, còn có một túi vải nhỏ đựng hạt giống thạch rừng - món quà cuối cùng ông Páo để lại.
"Đi thôi."
Anh bước về phía cửa lên máy bay.
Hành trình mới bắt đầu.
---
HẾT PHẦN BỐN
---
Câu chuyện về Cảnh và hành trình xây dựng đế chế nông sản - dược liệu từ những điều nhỏ bé nhất đã khép lại. Nhưng những hạt giống anh gieo - về lòng tin, về sự đoàn kết, về quyền sở hữu của nông dân - sẽ còn tiếp tục nảy mầm, không chỉ trên đất Việt, mà còn vươn ra thế giới.
---